Kanuni i Lek Dukagjinit
Mir se errdhet
HOME PAGE
PUSHIMET NE SHQIPERI
HOME PAGE
                                                                                 



 






                                                                                                                                                                                                                                                  

Shumë përflitet për figurën e Lek Dukagjinit


Lekë Dukagjini ngjan me Mitoshin japonez 
Publikuar më 14/04/2005 
14/04/2005 Metropoli takohet në Nju-Jork me profesorin japonez të Universitetit të Tokios, Kazuhiko Yamamoto, studiuesin e Kanunit të Lekë Dukagjinit 

Lek Dukagjinit, por pak e njohin jetën dhe veprën e tij si burrë shteti, si intelektual i arsimuar në dyert e Venecias të shekullit 14-të, si mendimtar, prijës luftrash kundër osmanëve, si bashkëkohës dhe bashkëluftëtar i Gjergj Kastriotit, si vazhdues i mbrojtjes së lirisë dhe bashkimit të princave shqiptarë më shumë se një dekadë pas vdekjes së Gjergj Kastriotit. 

Kanuni i Lekë Dukagjinit, megjithëse vlerësohet dhe studiohet nga historianë e studiues anembanë botës, ka edhe diskutime e vlerësime që e fusin atë në linjën e primitivitetit, dokeve e zakoneve tepër të vjetra, ose nga ata që i mëshojnë sensit fetar. 

Për të hedhur poshtë edhe mendimet e vetë disa studiuesve shqiptarë, por edhe atyre të huaj, historiani i njohur japonez, shkrimtari dhe profesori i historisë në Universitetin e Tokios, Kazuhiko Yamamoto, ka gjetur në Kanunin e Lekë Dukagjinit vlerat më të rëndësishme të tij, që janë të nevojshme edhe sot në kohët moderne, duke i dhënë kështu shqiptarëve një vend shumë të spikatur në kulturën ballkanike. 

Profesor Kazuhiko Yamamoto, për shqiptarët e Amerikës, është një "zbulim" i doktor Selaudin Velajt, aktivist i dalluar i çështjes shqiptare në diasporë. Velaj nga kontaktet dhe lidhjet e mira që ka pasur me profesorin japonez, i ka ofruar atij materialin e duhur që e ka ndihmuar shumë në studimin e tij profesorin japonez. 

"I jam shumë mirënjohës dr.Selaudin Velajt, për ndihmesën e madhe që më ka dhënë, duke më përkthyer disa materiale që më janë nevojitur shumë", është shprehur për gazetën "Metropol", profesori japonez. 

Kanuni i Lekë Dukagjinit është "BESA" 

Profesori japonez Yamamoto, në një takim në Nju-Jork, është shprehur se, "Kanuni i Lekë Dukagjinit mund të përligjte edhe njëherë se Shqipëria dhe shqiptarët kanë lidhje të pashmangshme me ligjin tradicional - ose me kodin më të veçantë në botë, i cili është 'BESA'". 

Pa marrë parasysh etnosin shqiptar, krahas argumenteve, prof.Kazuhiko Yamamoto në bisedë e sipër radhiti ndër argumentet e formimit të etnosit shqiptar në trojet historike, pra, aty ku janë sot shqiptarët, edhe mungesën e traditës së bashkëjetesës së shqiptarëve me ligjin, reflektuar kjo edhe në mungesën e terminologjisë dhe kuptimit të fjalës "Besa" në gjuhën shqipe. Në sajë të atyre ligjeve kanunore, profesori japonez ka nxjerrë dhe argumentin kryesor, ashtu sikurse shumë studiues, se kombi shqiptar ka shpëtuar nga asimilimi kulturor, gjuhësor, duke ruajtur tradita dhe vlera të veçanta siç janë: nderi, besa, bujaria, trimëria dhe shumë të tjera që japin fisnikërinë tradicionale shqiptare. 

Sipas profesor Kazuhiko Yamamoto, nuk është e vështirë të konstatosh sot, se, veçanërisht në përfytyrimin dhe imazhin e të huajve për Shqipërinë dhe shqiptarët, vazhdojnë të mbizotërojnë mendime dhe opinione të paqena. 

Kështu tha ai, "kulti i primitivitetit mundohet të ngulitet te shqiptarët, duke i paraqitur shqiptarët njerëz të natyrës së egër dhe të virgjër, i barazvlefshëm ndonjëherë me njerëzit e egër dhe shoqërinë patriarkale". Duke u ndalur në këtë imazh, Yamamoto shton se me këto mbushen mediat ndërkombëtare dhe shënimet e udhëtarëve të huaj, kur shkruajnë nga viset shqiptare. Pasi ka njohur në rrënjë dhe vëzhguar gjithë rrjedhojat historike të popullit tonë, profesori japonez del në argumentin se "gjithçka thuhet nuk kanë bazë reale, dhe shpesh flitet krejt në të kundërt për vlerat historike të popullit shqiptar, që mbase janë të qëllimshme". 

"Lekë Dukagjini ngjan me Mitoshin japoenz" 

Pasi ka studiuar me shumë skrupulozitet dhe pasion të veçantë strukturën etike të Kanunit, profesori japonez, që njeh dhe një pjesë të mirë të fazave shoqërore në Ballkan, është shprehur pa mëdyshje se ka një përqasje, në shumë gjëra të përbashkëta, midis Lekë Dukagjinit dhe Mitoshin japonez, që gëzon të njëjtën famë kanonike mbi mënyrën e jetesës. 

Lekë Dukagjini është autor i kodifikimit të zakoneve e traditave të popullit shqiptar, duke thithur mençurinë dhe kujtesën tradicionale të urtësisë shqiptare. Ai formoi ligjet e para shqiptare, që i titulloi: "Kanuni", që do të thotë: "Drejtësi për të gjithë njëlloj". Ato ligje e bënë të njohur dhe krejtësisht të veçantë kombin dhe popullin shqiptar, jo vetëm në vendet e Mesdheut, por dhe në dyert e Perandorisë Osmane, ku ajo nuk mundi t'ia heqë kurrë të drejtën e respektimit të ligjeve të veta popullit shqiptar. Pas kësaj retrospektive, profesori japonez ndalet duke u shprehur se, "struktura etike e Kanunit është forma më origjinale e etikës në shoqërinë njerëzore". 

Kanuni i Lekë Dukagjinit, sipas tij, ishte një mekanizëm i nevojshëm i kohës. 

Ai është një vështrim përqasës mes strukturës etike e shoqërisë homerike dhe asaj kanunore shqiptare. Për këtë, ai pohoi se ka bërë edhe disa studime që titullohen: "Struktura Etike e Shoqërisë Homerike", "Shoqëria pa ndonjë autoritet shtetëror e shndërron dhunën e hakmarrjes në një forcë të shenjtë". 

Kazuhiko Yamamoto ka edhe studime të tilla, si: "Shkelje e rëndë e ligjit të shoqërisë Homerike, nëse miku fyhet apo cënohet, është mikpritësi ai që turpërohet", "Gjashtë koncepte që krahasohen me strukturën etike të Kanunit shqiptar, fyerjet që përfundojnë në gjakderdhje në shoqërinë e asaj kohe", "Akti i hakmarrjes nga pala e fyer ndaj palës fyese". Kanuni dhe themelet e tij emocionale, studim në konceptet etike të shkrimtarit japonez, Kazuhiko Yamamoto, janë shumë të rëndësishme.